Како да читате графикони и длабочина на пазарот пред да купите крипто
Длабочината на пазарот ви кажува повеќе од цената
Кога отворате берза за крипто, првото нешто што го гледате е цената. Тоа е грешка. Цената е само последната трансакција помеѓу двајца луѓе; она што навистина ви кажува дали пазарот е плиток или длабок е книгата со нарачки, односно depth chart графиконот што повеќето берзи го кријат под менито „Market“.
Depth chart ви покажува колку купувачи чекаат на која цена (зелената страна) и колку продавачи (црвената). Ако купиштата на зелената страна се тенки, една нарачка од неколку илјади евра може да ја крене цената за неколку проценти. На големите берзи со биткоин ваквите нарачки се губат во илјадници други; кај мали токени, истиот износ прави разлика.
Практичен тест: пред да купите помал токен, погледнете го depth chart-от на растојание од 2% од моменталната цена. Ако вкупната ликвидност на двете страни е под 50.000 долари, секоја ваша поголема нарачка ќе го помести пазарот против вас. Тоа се вика лизгање на цената и е реална загуба што не се гледа во ценовникот.
Кога клизањето станува скапо
Замислете дека сакате да купите токен вреден 3.000 евра. На хартија цената е 0,42 долари, но книгата покажува дека по таа цена има само 800 долари продажба, а следните се на 0,47. Вашата просечна цена на крајот ќе биде 0,45 — веќе сте загубиле 6% само од влезот. Кај биткоин тоа ретко се случува, но кај токени со мала капитализација е секојдневие.
Што велат историските месечни приноси на биткоин
Табелата со месечни приноси на биткоин е омилена алатка на трговците, но ретко се чита правилно. Таа покажува колку проценти биткоин заработил или изгубил во секој календарски месец од 2011 година наваму. Септември историски е најслаб месец, додека ноември и декември често се силни — но ова не е правило, туку шема со многу исклучоци.
Поважно е да гледате циклуси, а не поединечни месеци. По халвингот во 2016, кога наградата за рудар падна од 25 на 12,5 биткоини, цената порасна значително дури во следните 12 до 18 месеци. Истиот образец се повтори и во 2020. Ако некој ви ветува раст „веднаш по халвингот“, тој не ја читал историјата.
За читател во Скопје кој размислува дали сега е добро време за влез, најкорисно е да спореди две работи: колку изнесува биткоинот во евра според курсот на Народната банка тој ден и колку е просечната цена на неговите претходни купувања. Ако двете бројки се блиску, нема потреба да брзате.
Прашањето што сите го поставуваат
„Колку вреди биткоинот и кога ќе почне мечкиниот пазар?“ е прашање на кое никој не може точно да одговори, вклучително и аналитичарите што продаваат претплати. Она што може да се направи е да се дефинираат услови однапред: на пример, ако цената падне под 200-дневниот просек и остане таму две недели, вие веќе сте одлучиле да не додавате. Одлуката донесена во мир е подобра од онаа донесена во паника.
Плаќање со крипто во секојдневието — реалноста во Македонија
Идејата да купите патики со биткоин звучи егзотично, но во пракса ретко се исплати. Продавниците во Македонија што прифаќаат крипто се малку, а повеќето го прават преку посредник што веднаш ја конвертира уплатата во денари и зема провизија меѓу 1% и 3%. За производ од 6.000 денари, тоа е 60 до 180 денари што ги плаќате само за начинот на плаќање.
За онлајн продавници, пак, постои техничко решение: crypto payment plugin за WordPress што на касата додава опција за плаќање во биткоин или стејблкоин. Сопственикот на продавницата треба да знае две работи пред да го инсталира: провизиите што ги зема процесорот и обврската да ги евидентира приливите во своите книги. Во Северна Македонија секој приход мора да биде документиран, без разлика дали пристигнал во денари или во дигитално средство.
За разлика од плаќањата, купувањето и продажбата на крипто преку регистрирана берза е појасно регулирано и се води како капитална трансакција. Ако купувате редовно, водете едноставна евиденција: датум, износ во евра, цена по единица. Без тоа, при продажба нема да можете да ја докажете набавната цена.
Алатки што вреди да ги имате отворени
Добар crypto dashboard не е оној со најмногу бои, туку оној што ви покажува три работи на едно место: вкупната вредност на вашето портфолио во евра, просечната набавна цена за секое средство и учеството на најголемата позиција. Ако едно средство е над 40% од портфолиото, веќе не инвестирате — вие сте се обложиле.
За следење на големите играчи постојат алатки за следење на движењата на големите паричници, популарно наречени whale tracker. Корисни се како контекст, но не како сигнал за купување: кога голем паричник префрла биткоини на берза, тоа може да значи подготовка за продажба или само внатрешно префрлање на фондот.
Најважната алатка останува калкулаторот. Читателите често пребаруваат колку изнесува 0,02 биткоин или 0,019 биткоин во долари, но за нас е покорисно да го гледаат износот во евра и да го споредат со месечниот буџет. Мал дел од приходот, вложен редовно, прави помалку штета од голема сума вложена во еден момент врз основа на туѓа прогноза.